Apartman aidatı hesaplama, pek çok yönetici ve kat maliki için karmaşık görünen ama aslında belirli kurallara bağlı olan bir süreçtir. Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı hükümleri çerçevesinde aidatlar nasıl belirlenir, gecikme faizi nasıl hesaplanır? İşte kapsamlı rehber.
Aidat Nedir ve Neden Ödenir?
Aidat, apartman veya sitenin ortak giderlerini (asansör bakımı, temizlik, güvenlik, aydınlatma, çevre düzenlemesi vb.) karşılamak üzere her bağımsız bölüm sahibinden aylık olarak toplanan paradır. Aidatı ödemek yasal bir zorunluluktur; KMK Madde 20'ye göre kat malikleri bu giderlere katılmak zorundadır.
Apartman Aidatı Hesaplama Yöntemleri
1. Eşit Pay Yöntemi
En basit ve yaygın yöntemdir. Toplam aylık gider tüm bağımsız bölümlere eşit olarak bölünür.
Formül: Aylık Aidat = Toplam Aylık Gider ÷ Bağımsız Bölüm Sayısı
Örnek: 20 daireli bir apartmanın aylık toplam gideri 40.000 TL ise her dairenin aidatı: 40.000 ÷ 20 = 2.000 TL/ay
2. Arsa Payı Yöntemi (KMK Esası)
KMK Madde 20'ye göre kat maliklerinin ana taşınmaza olan katkıları arsa paylarıyla orantılıdır. Bu yöntemde büyük daireler daha fazla aidat öder.
Formül: Daire Aidatı = (Dairenin Arsa Payı ÷ Toplam Arsa Payı) × Toplam Gider
Örnek: 1/100 arsa payına sahip bir daire için: (1/100) × 40.000 = 400 TL (diğer dairelere göre orantılı değişir)
3. Metrekare Bazlı Hesaplama
Bazı sitelerde bağımsız bölümlerin brüt m² alanı baz alınır. Özellikle karma kullanımlı (daire + dükkan + ofis) yapılarda yaygındır.
Formül: Birim M² Bedeli = Toplam Gider ÷ Toplam M² | Daire Aidatı = Daire m² × Birim Bedel
Gecikme Faizi Nasıl Hesaplanır?
KMK Madde 20 gereğince, aidatını zamanında ödemeyen kat malikinden aylık %5 gecikme tazminatı talep edilebilir. Bu oran yıllık %60'a karşılık gelir.
Örnek: 2.000 TL aidatı 2 ay geciktirenin ödemesi gereken toplam:
- Asıl aidat: 2.000 TL
- 1. ay gecikme faizi: 2.000 × %5 = 100 TL
- 2. ay gecikme faizi: 2.100 × %5 = 105 TL
- Toplam: 2.205 TL
Aidatı Kim Belirler?
Aidatlar, kat malikleri kurulu genel kurulunda oy çokluğuyla belirlenir ve yönetim planına ya da işletme projesine yansıtılır. Yönetici tek başına aidat miktarını değiştiremez.
Otomatik Aidat Hesaplama: Asistap
Tüm bu hesaplamaları manuel yapmak yerine Asistap'ın akıllı aidat hesaplama modülünü kullanabilirsiniz. Arsa payı veya eşit pay yöntemini seçin, sistem tüm dairelere otomatik borç yansıtsın. Gecikme faizini gün bazında hesaplasın, ödeme yapanlara otomatik makbuz göndersin.